Fladderiep in de Donckse velden nabij Bolnes.
Fladderiep in de Donckse velden nabij Bolnes.

Vergeten herinneringsbomen Fladderiep of Steeliep

In Ridderkerk staan diverse gedenkbomen. Na een met veel ceremonieel omgeven plechtigheid waarbij de boom wordt geplant komt er een bordje bij te staan. De tijd verstrijkt, het bordje verdwijnt, maar de boom staat er als herinnering aan een inmiddels vergeten gebeurtenis. 

Deze bijzondere iep staat op een prachtige open plek in de Donckse velden nabij Bolnes. De boom werd op 29 november 2003 geplant als herinnering aan de door Groenservice Zuid-Holland georganiseerde wandelingen. Namens het huis-aan-huisblad Het Zuiden waar de wandelingen werden aangekondigd onthulden de regiodirecteur Willem van der Steen samen met de gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland Leen van der Sar het herinneringsbord. Zoals vaker gebeurt, raakte het bord beschadigd, verdween en de herinnering aan de gebeurtenis vervaagde. Gelukkig hebben we deze fraaie boom nog!

Een iep is herkenbaar aan het blad waarvan de onderkant aan de ene zijde dichter bij het steeltje zit dan de andere kant. Dat wordt een scheve bladvoet genoemd. De Fladderiep verschilt van andere iepen dat de bloemen op een duidelijk steeltje staan.

Een andere bijzonderheid is dat de verspreiders van de beruchte iepziekte de iepenspintkevers niet naar Fladderiepen omkijken. Sinds de jaren twintig van de vorige eeuw worden de eerste iepen aangetast door de iepziekte. Alleen al in de jaren dertig ging 60 procent van de iepen dood. Nog steeds blijft de iepziekte slachtoffers maken. De iepziekte wordt veroorzaakt door schimmels die de houtvaten verstoppen. Deze houtvaten dienen voor transport van water met de daarin opgeloste voedingsstoffen. De bladeren verwelken doordat de tak verdroogt. Dit is het eerst zichtbaar boven in de boom, waarna het zich verspreidt zich over de hele kroon. De schimmel wordt over gebracht door iepenspintkevers. Deze kevers gebruiken zieke en dode iepen om eitjes onder de schors te leggen. De daaruit gekomen larven vreten gangen door het spinthout en overwinteren als pop. In het voorjaar vliegen de met de schimmel besmette kevers uit op zoek naar voedsel. Ze vreten dan aan de bast van jonge takjes en besmetten zo de volgende boom. Gelukkig slaan ze de Fladderiep over.

Herinneringsbomen

In de Donckse Velden staan nog twee vergeten herinneringsbomen. Het 72 hectare grote gebied is in drie delen opgeleverd. De tweede boom werd in 2009 door Jonkheer Frederik Willem Edzard ("Pico") Groeninx van Zoelen aangeplant in het gedeelte tussen Slikkerveer en het Donckse bos. De derde boom, een bijzondere eik, werd door zijn dochter Jonkvrouw Catharina Groeninx van Zoelen in 2014 geplant in het gedeelte tussen de Donckselaan en de Plantenhal. Helaas is men vergeten een bordje bij deze twee bomen te plaatsen.

Aart van Dragt
Natuurvereniging
Eiland IJsselmonde