Ridderkerker Pascal Oranje schrijft oorlogstrilogie

RIJSOORD - Als je de geschiedenisboeken openslaat dan lijkt het wel of Nederland in de afgelopen eeuwen op het slagveld alleen maar triomfen heeft gevierd. Maar triomfen gaan vaak vooraf aan veel bloedige ellende en talloze verliezen. 

In Nederland weet een groot deel van de bevolking dat de Duitsers zich op 5 mei 1945 overwonnen hebben verklaard en de officiële overgave hebben ondertekend in hotel De Wereld in Wageningen. Maar dat op 15 mei 1940 die andere overgave, die van Nederland aan de Duitsers, in Rijsoord heeft plaatsgevonden, dat weet vrijwel niemand. Kennelijk willen we daar niet aan herinnerd worden.

In de trilogie “Het kind van de Vorstenburcht”, van de als schrijver debuterende Pascal Oranje (pseudoniem), komt een dove jongen, Geert, geboren op de Korte Poten in Den Haag, in aanraking met een horend meisje, kind van twee dove ouders uit Rotterdam. Het meisje, Mieke, ziet vanuit haar raam aan de Statenweg de onderhandelingen op de Rotterdamse commandopost over de condities van de overgave aan de Duitsers. Er gaan jeeps met witte vlaggen over en weer naar het front op het Noordereiland. Nadat de Nederlandse militair van de Duitse generaal het akkoord had gekregen voor de overgave om 16 uur, vielen de bommen, tegen deze belofte in, al om 13.37 uur.

Rijksstraatweg

Omdat de Rotterdamse mariniers vier dagen lang de Maasbruggen hadden kunnen verdedigen tegen de aanvallen van de Duitsers, stokte de Duitse militaire colonne tussen de Rotterdamse Maasbrug en de brug van Dordrecht. Het gedeelte waarin het Duitse opperbevel zich bevond viel stil op de belangrijke Rijksstraatweg in Rijsoord.

De Duitse generaal verkoos de aldaar gevestigde Chrislelijke Lagere School (later Johannes Post School) als meest geschikte plek om de reeds gereedgemaakte documenten van overgave te ondertekenen.

Generaal Winkelman

Bij haar vlucht naar Londen, op 13 mei 1940, droeg koningin Wilhelmina de macht over Nederland over aan generaal H.G. Winkelman. Winkelman kwam daardoor in de onzalige positie te verkeren dat hij, door het bombardement op het centrum van Rotterdam, niets anders kon doen dan Nederland aan de Duitsers overgeven. Hij deed dat echter met zware tegenzin en probeerde het zijn Duitse collega zo moeilijk mogelijk te maken. 

President voor twee dagen

In het hoofdstuk “President voor twee dagen” vertelt Pascal Oranje in letterlijke bewoordingen over de fikse ruzie die tussen Winkelman en de Duitse generaal Küchler over de overgavevoorwaarden ontstond. Winkelman liet zich, tot ergernis van Küchler, niet zomaar dwingen om kant-en-klare overgavedocumenten te ondertekenen. Eerst riep hij Küchler ter verantwoording over het feit dat zij hun eigen belofte (deadline 16.00 uur) hadden gebroken en dat zij daardoor verantwoordelijk waren voor duizenden dode en zwaargewonden Rotterdammers. De weigering van Winkelman om op deze basis niet te ondertekenen, bracht blaaskaak Küchler behoorlijk van zijn stuk.

Misverstand

Küchler kon niet anders dan hierover zijn verontschuldigingen aanbieden. Hij beriep zich op een misverstand. Toen Winkelman daarna nog niet wenste te ondertekenen, waren bij Küchler de rapen gaar. Ook na het argument dat wellicht ook Utrecht en Den Haag ‘een bombardement konden verwachten’, ging Winkelman nog niet door de knieën.

Zeeland

Winkelman wees er fijntjes op dat Zeeland geen onderdeel kon zijn van de overgave omdat Zeeland op dat moment in Franse handen was. Zeeland werd vervolgens uit de overgavedocumenten geschrapt en Winkelman kon niet anders doen dan uiteindelijk de overgave ondertekenen.

Het verbale gevecht in de school in Rijsoord is letterlijk te lezen in het tweede boek van de trilogie: “De tolk van de Spieringhers”. 

Doof

In de loop van de oorlog trouwen tijdens een luchtalarm de hoofdpersonen Geert en Mieke met elkaar. De doofheid van Geert en de gebarentaal spelen een grote rol in de trilogie. Bij het vergissingsbombardement door de Engelsen in het westen van Rotterdam verliezen zij naaste familieleden. De trilogie eindigt met het boek ‘De vlucht naar Aalten’, een hongervlucht.

 “Van de dertig jaar dat ik nu in Rijsoord woon, ben ik zestien jaar langs de Johannes Postschool gereden zonder te weten dat Nederland zich daar heeft overgegeven”, aldus Pascal Oranje. 

De trilogie “Het kind van de Vorstenburcht” is verkrijgbaar bij boekhandel Ridderhof of via pascaloranje.nl.

ISBN nummers

Uitgeverij: Brave New Books
Deel 1: Het kind van de Vorstenburcht | ISBN 9789465312088.
Deel 2: De tolk van de Spieringhers | ISBN 9789465318622.
Deel 3: De vlucht naar Aalten | ISBN 9789465318462.